Điều trị UTPKTBN như thế nào?

Tiến triển UTPKTBN được chia thành 4 giai đoạn tùy thuộc vào kích thước khối u, tình trạng hạch tại vùng và sự lan tràn của bệnh (di căn). Việc phân giai đoạn giúp lựa chọn điều trị tốt hơn. 
UTPKTBN có thể được điều trị (đơn trị hoặc phối hợp) bằng nhiều liệu pháp khác nhau, tùy theo giai đoạn của khối u.

• Giai đoạn sớm (giai đoạn I và II): Phẫu thuật là điều trị chính để loại bỏ khối u. Hóa trị và xạ trị có thể được bác sĩ sử dụng trong những trường hợp cần thiết.

• Giai đoạn tại chỗ (giai đoạn III): Tùy vào tình trạng khối u, bác sĩ sẽ cân nhắc phối hợp các liệu pháp như phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị (gọi chung là điều trị đa mô thức).

• Giai đoạn di căn (giai đoạn IV):

• Phẫu thuật hoặc xạ trị không thể giúp giải quyết tận gốc do khối u đã lan rộng ra ngoài phổi. Hóa trị sẽ là điều trị chủ yếu giúp chăm sóc nâng đỡ và cải thiện chất lượng sống.
• Trong giai đoạn này, xét nghiệm mô học trên mẫu khối u đã sinh thiết sẽ được thực hiện để xác định kiểu đột biến gen của khối u ở phổi. Kết quả xét nghiệm này (tình trạng đột biến gen) giúp bác sĩ lựa chọn liệu pháp điều trị phù hợp nhất (còn gọi là liệu pháp nhắm trúng đích).

Liệu pháp nhắm trúng đích là gì?

Trong khi hóa trị ảnh hưởng đến tất cả các tế bào có tốc độ sinh sản nhanh không phân biệt tế bào bình thường hay ác tính, liệu pháp nhắm trúng đích chỉ tác động đến các tế bào ung thư theo cơ chế riêng của từng loại thuốc. 
Có nhiều loại thuốc nhắm trúng đích khác nhau và mỗi loại chỉ phù hợp cho một số tình trạng bệnh nhất định (tùy theo kết quả xét nghiệm từ mẫu mô ung thư phổi).

Khi nào cần được điều trị UTPKTBN với liệu pháp nhắm trúng đích?

Nếu kết quả xét nghiệm dương tính với một loại đột biến gen (như EGFR, ALK ), bác sĩ sẽ lựa chọn cho bạn một loại thuốc nhắm trúng đích phù hợp với tình trạng đột biến này. 
Thuốc nhắm trúng đích sẽ gắn kết với phân tử đột biến và ngăn chặn sự phát tín hiệu sinh ung thư của nó. Điều này sẽ giúp bệnh chậm tiến triển và kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân.

Những điểm cần lưu ý quan trọng khi điều trị với liệu pháp nhắm trúng đích

• Để đạt được hiệu quả điều trị, bệnh nhân cần uống thuốc đúng liều theo hướng dẫn của bác sĩ.

• Uống thuốc đúng thời điểm cũng rất quan trọng: một số thuốc cần được uống cách xa bữa ăn. Bệnh nhân phải lưu ý đến chỉ dẫn của bác sĩ về điều này.

• Nhiều loại thuốc nhắm trúng đích phải được uống nguyên viên (không bẻ) và uống với nhiều nước. Bệnh nhân cần thông báo cho bác sĩ biết nếu đang có vấn đề về nuốt.

• Bệnh nhân không được uống thuốc quá liều chỉ định của bác sĩ. Hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu đã lỡ uống nhầm liều điều trị.

Nhìn chung, các tác dụng ngoại ý liên quan thuốc điều trị nhắm đích chủ yếu là tác động trên đường tiêu hóa và da niêm, thông thường có thể gặp như:

• Tiêu chảy

• Ban da

• Viêm niêm mạc miệng

• Viêm quanh móng

Những tác dụng ngoại ý này thường xảy ra ở mức độ nhẹ hoặc vừa; và có thể kiểm soát hoặc dự phòng được.

Uống nước đầy đủ

Cần phải uống nước đầy đủ khi bị tiêu chảy để tránh tình trạng cơ thể mất nước và làm bệnh nặng thêm.

Chế độ ăn nhẹ, dễ tiêu hóa

• Chia thành nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày

• Chọn các món ăn dễ tiêu

• Tránh hoặc hạn chế dùng các thực phẩm có thể làm tiêu chảy nặng thêm, chẳng hạn như:

• Các món chế biến từ sữa

• Thức ăn nhiều chất béo, chất xơ, gia vị cay

• Các món uống có chất kích thích như cà phê, rượu…

GIỮ VỆ SINH CƠ THỂ

• Rửa tay sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn

• Chăm sóc vùng hậu môn để tránh hăm da và nhiễm trùng

Tránh tiếp xúc với ánh nắng

• Hạn chế tiếp xúc ánh nắng trực tiếp, đặc biệt là từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều.

• Không tắm nắng.

• Khi đi ra ngoài trời, nên mặc quần áo dài che kín tay chân, đội mũ và mang kính để tránh ánh nắng.

• Sử dụng kem chống nắng có chỉ số chống nắng SPF > 30 và có hiệu quả bảo vệ đối với các tia UVA và UVB. Nên thoa mỗi 2 giờ hoặc thường xuyên hơn nếu cơ thể bị ướt hoặc đổ mồ hôi.

Chăm sóc da nhẹ nhàng

• Sử dụng xà phòng, dầu gội dịu nhẹ có pH trung tính.

• Nên tắm bằng nước ấm, không tắm quá lâu và tránh nước nóng.

• Làm khô da nhẹ nhàng bằng khăn lông mềm và sạch (không chà xát cơ thể với khăn dày).

• Tránh sử dụng vải sợi tổng hợp, len có thể làm ngứa da.

• Giặt quần áo, khăn trải giường với xà phòng ít chất tẩy.

• Nên sử dụng máy làm ẩm không khí nếu môi trường sống quá nóng và khô.

Giữ làn da mềm mại

• Thoa kem dưỡng ẩm da mỗi ngày, trong 15 phút sau tắm. Nên chọn dùng sản phẩm ít gây dị ứng, không chứa chất bảo quản và hương liệu.

• Không sử dụng các loại kem dạng đặc có thành phần là paraffin, petroleum hoặc dầu khoáng.

Chăm sóc răng miệng

• Chải răng và nướu bằng bàn chải mềm.

• Súc miệng với nước muối ấm pha loãng sau mỗi bữa ăn và trước khi ngủ.

• Không sử dụng nước súc miệng có cồn.

Chế độ ăn nhẹ dễ nuốt

• Không dùng thức ăn nóng hoặc ấm và các loại thức ăn cứng hoặc nhám (các loại rau sống, bánh mì nướng…)

• Chọn loại thức ăn có tính dịu, mềm và nhão như khoai tây nghiền, trứng chiên, mì ống phô mai, trái cây mềm hoặc thức ăn xay nhuyễn.

• Tránh các món có vị chua như nước chanh, cà chua…, vị cay, mặn.

• Uống nước đầy đủ. Dùng ống hút để uống.

Làm dịu cơn đau

• Sử dụng son dưỡng cho môi khô.

Bỏ hút thuốc lá nếu bệnh nhân là người hút thuốc lá

• Điều này là quan trọng vì sẽ làm giảm nguy cơ tái phát bệnh.

Nghỉ ngơi thật đầy đủ

• Dành nhiều thời gian nghỉ ngơi để hồi phục sức khỏe.

• Kết hợp liệu pháp bổ sung, chẳng hạn như hương trị liệu – sử dụng các loại tinh dầu chiết xuất từ thực vật có các hương thơm khác nhau (như bạc hà, oải hương, hương thảo, khuynh diệp, ngọc lan tây,…).

• Bằng cách xông hơi hoặc kết hợp xoa bóp ngoài da, hương trị liệu có thể giúp cơ thể thư giãn, giảm mệt mỏi và tăng cường khả năng đối phó với các tác dụng ngoại ý do điều trị.

• Bệnh nhân cần hỏi ý kiến bác sĩ để có thể lựa chọn liệu pháp bổ sung phù hợp.

Chế độ ăn lành mạnh và sống năng động giúp cải thiện sức khỏe

• Việc tập luyện nên khởi đầu chậm và tăng lên từ từ khi cảm thấy tốt hơn.